Sıfır Atık Nedir?

Sıfır Atık Emine Erdoğan Hanımefendi’nin himayesinde başlatılan özellikle kamusal alanlardaki kaynak kullanımını ve atık oluşumunu azaltmayı, oluşan atığın da çevreye olan zararını en aza indirecek şekilde yönetilmesini öngören bir atık yönetim hedefidir.

Sıfır Atık Bir Zorunluluk Mudur?

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 6 Nisan 2019 tarihinde yeni bir Sıfır Atık Yönetmelik taslağı yayınlamıştır, bu taslak yönetmelikte sıfır atık sistemini kurması gereken kurum ve kuruluşlar belirtilmektedir. Sıfır Atık Yönetmeliği henüz taslak durumundadır, ancak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı halihazırda limanlara, organize sanayi bölgeleri, üniversite kampüsleri ile sıfır atık çalışmalarına başlamıştır, bazı kurumlardan sıfır atık konusunda çalışmalarıyla ilgili bilgilendirmeler talep etmektedir.

Kimler Sıfır Atık Sistemini Kurmak Zorundadır?

Taslak Yönetmeliğe göre sıfır atık sistemine geçmesi zorunlu olan kurumlar dört sınıfta değerlendirilmiştir: 1. Grup sisteme geçişini 1 Haziran 2020 tarihine kadar, 2. Grup 31 Aralık 2020 tarihine kadar 3. Grup 31 Aralık 2021, 4 Grup ise 31 Aralık 2022 tarihine kadar tamamlaması gerekmektedir.

1.GRUP Kamu Kurum ve Kuruluşları
2.GRUP Organize Sanayi Bölgeleri
Havalimanları
Yat Limanı ve Gemi Limanı
İş merkezi ve Ticari Plazalar (100 ve üzeri ofis/büro kapasiteli)
Alışveriş Merkezleri (5000 metrekare ve üzeri)
ÇED Yönetmeliği’nin Ek-1 Listesindeki Sanayi Tesisleri
Eğitim Kurumları ve Yurtlar (250 ve fazla öğrencisi bulunanlar)
Turizm İşletmeleri (100 oda ve üstü konaklama kapasiteli)
Sağlık Kuruluşları (100 yatak ve üzeri kapasiteli)
Akaryakıt istasyonları (50 m3 ve üzeri akaryakıt tank kapasitesine sahip olanlar)
3.GRUP Alışveriş Merkezleri (1000-4999 metrekare)
İş Merkezi ve Ticari Plazalar (20-99 arası ofis/büro kapasiteli)
Tren ve Otobüs Terminalleri
ÇED Yönetmeliği Ek-2 Listesindeki Sanayi Tesisleri
Eğitim Kurumları ve Yurtlar (50-249 arası öğrencisi bulunanlar)
Turizm İşletmeleri (50-99 arası oda konaklama kapasiteli)
Sağlık Kuruluşları (50-99 arası yatak kapasiteli)
Akaryakıt istasyonları (10-49 m3 arası akaryakıt tank kapasitesine sahip olanlar)
4.GRUP Eğitim Kurumları ve Yurtlar (50’den az öğrencisi bulunanlar)
Turizm İşletmeleri (50’den az oda konaklama kapasiteli)
Sağlık Kuruluşları (50’den az yatak kapasiteli)

Sıfır Atık Sistemi İçin Neler Gereklidir?

Sıfır atık sistemi sürekli gelişime dayalı bir atık yönetim felsefesidir, hedefidir. Sıfır atık sistemine geçiş yapıldığını gösteren bazı temel kriterler bulunmaktadır, sistem bu temel kriterlerin oluşturulmasıyla başlar ve bir kurumun, organizasyonun yaşamı boyunca devam eder.

Bir bina için, yerleşke için 9 temel kriter bulunmaktadır. Sıfır atık bu temel kriterlerle başlar ve kalite politikasında olduğu gibi sürekli kontrol ve sürekli gelişim felsefesi ile varlığını korur;

1Oluşan kağıt, cam, metal ve plastik atıkların diğer atıklardan ayrı olarak biriktirilmesi.
2Oluşan atık pil, bitkisel atık yağ, atık elektrikli ve elektronik eşya ile diğer geri kazanılabilir atıkların ayrı olarak biriktirilmesi.
31. ve 2. kriterlerde belirtilmeyen tehlikesiz ve tehlikeli özellik gösteren diğer atıklar ile tıbbi atıkların ilgili mevzuatına uygun olarak biriktirilmesi.
4Biyobozunur atıkların, yoğun oluşum gösterdikleri çay ocakları, kafeterya, yemekhane gibi noktalarda ayrı olarak biriktirilmesi; tercih edilmesi durumunda yerinde kompost elde edilmesi veya bu atıkların ilgili idarenin kompost veya biyo-metanizasyon tesisine gönderilmesi.
5Biriktirme ekipmanlarında renk kriterine uyulması, atığa özgü bilgilendirici işaret veya yazıların yer alması.
6Tüm biriktirme ekipmanlarının doğru hacim, adet ve özellikte olması.
7Biriktirilen atıkların lisanslı atık işleme tesislerine veya ilgili idarenin toplama sistemine teslim edilmek üzere, oluşturulan geçici depolama alanında toplanması.
8Sıfır atık yönetim sistemine ilişkin gerekli bilgilendirme eğitimlerinin verilmesi.
9Çevre Kanunu ve bu Kanun kapsamında hazırlanan mevzuat doğrultusunda almakla zorunlu olduğu izin ve lisansların alınmış olması.